آثار تمدنهاي باستاني، در سرتاسر شمال و بخش مياني و جنوب عراق پراکنده است. مهمترين اين آثار عبارتند از:
1 ـ شهر آشور ; در 100 کيلومتري جنوب شهر موصل پايتخت شمال عراق و در سمت راست رودخانه دجله، خرابه هاي شهر آشور، پايتخت باستاني امپراتوري آشوريان قرار دارد. اين شهر که قلعه آن در اثر کاوشهاي باستان شناسان سر از خاک درآورده، امروزه به نام «قلعه شرقاط» مشه...

بصره نخستين شهر اسلامي ساخته شده در عراق در سال 14هـ . است. اين شهر تاريخ اسلامي کهن دارد و نقش مهمي در تاريخ و علوم اسلامي ايفا کرده و مرکز يکي از مدارس مهم فقه و کلام و زبان عربي به شمار مي رفته است.
مراکز ديدني بصره:
1 ـ مسجدجامع بصره; که به «مسجد الامام علي(عليه السلام)» شهرت دارد و نخستين مسجد ساخته شده در عراق است. حضرت علي، اميرالمؤمنين(عليه الس�...

حِلّه شهري است در ميانه عراق، در منطقه اي به نام «الفرات الأوسط» و آن در نيمه راه بغداد ـ نجف، به فاصله 80 کيلومتر از بغداد، در سمت جنوب شرقي اين شهر واقع است. اين شهر کهن، يکي از مراکز مهم و حوزه هاي علمي شيعه است و بسياري از بزرگان شيعه; مانند علاّمه حلّي و محقق حِلّي از اين شهر برخاسته اند و امروزه يکي از استانهاي شيعه نشين مهمّ عراق است.
مراکز زيارتي و ديدني ش...

شهر سامرا چهارمين شهر مقدس عراق است. ساختمان اين شهر که در 124 کيلومتري شمال بغداد و در سمت شرق رودخانه دجله قرار گرفته، به سال 221 هـ . باز مي گردد. در اين سال محمد المعتصم بالله فرزند هارون الرشيد پايتخت خلافت را از شهر بغداد به سامرا منتقل ساخت و تا سال 256 هـ . هشت خليفه از اين شهر حکمراني و خلافت نمودند. در اين سال المعتمد علي الله عباسي بار ديگر به بغداد بازگشت و آنجا را �...

شهر بغداد مشهورترين شهر جهان اسلام و پايتخت خلافت عباسيان بوده که پنج قرن بر بخش عظيمي از جهان اسلام حکمراني نموده است. اين شهر حوادث مهمي را به خود ديده و امروزه از ميان ساختمانها و مساجد و مدارس و مقابر، تنها بخش اندکي از آن عظمت کهن را مي توان ديد که از سيلابها و آتش سوزيها و جنگ و غارتها جان سالم به در برده است.
مراکز زيارتي و ديدني بغداد:
1 ـ آرامگاه نوّا�...

اين شهر سوّمين شهر مقدّس عراق پس از نجف و کربلا است و در شمال غربي بغداد و در سمت غرب رودخانه دجله قرار گرفته که تنها عرض رودخانه دجله آن را از بغداد جدا مي کند. نام اين شهر برگرفته از نام مبارک حضرت کاظم(عليه السلام) است و از آنجايي که در اين حرم حضرت موسي بن جعفر(عليه السلام) (=کاظم) و نواده او حضرت محمد بن علي(عليه السلام) (= جواد) مدفون مي باشند شهر به نام اين دو تن با غلبه...

کربلا داراي حوزه علميّه کهن و مهمّي است; از اين رو مدارس ديني فراوان در کربلا ديده مي شود که مهمترين آنها عبارتند از:
مدرسه هنديّه، مدرسه حسن خان، مدرسه آية الله بروجردي، مدرسه بادکوبه، مدرسه کريم خان، مدرسه مجاهد، مدرسه بُقعه، مدرسه حسينيّه، مدرسه شريف العلما، مدرسه سليميّه و...

با توجّه به اين که کربلا شهري زيارتي است و ساليانه صدها هزار مسلمان از سرتاسر کشورهاي شيعه نشين براي زيارت به اين شهر مقدّس مشرّف مي شوند، از اين رو بسياري از مردم شهرهاي گوناگون به ساختن حسينيّه و زائرسرا پرداخته اند که مهمترين حسينيّه ها از آنِ ايرانيان است; همانند حسينيّه تهرانيها، اصفهانيها، مازندراني ها، قمي ها و آذربايجانيها، و ده ها حسينيّه ديگر که قسمت عمده ...

او از فقهاي اماميّه است و قبرش در غرب خيابان «باب القبله» درون مسجدي به نام او قرار دارد.

وي از نوادگان حضرت موسي بن جعفر(عليه السلام)است که در سال 745هـ . . وفات يافت و آرامگاهش امروزه در کويري واقع در شمال غربي کربلا مي باشد. قبر او داراي صحن و سراي بزرگي است و در ميان اعراب بيابان گرد بسيار معروف است و آنان همواره بدو پناه آورده و نذر مي کنند.

اين آرامگاه در راه کربلا ـ  بغداد، در حومه شهر مسيّب قرار دارد.
اين دو کودک به نامهاي محمّد و ابراهيم، فرزندان حضرت مسلم ابن عقيل هستند که پس از شهادت پدرشان به شهادت رسيدند، آرامگاه اين دو کودک صحن و سراي باشکوهي داشته و بر قبر هر يک گنبد و ضريحي قرار دارد.

در نسبت اين امام زاده ترديدهايي وجود دارد که آيا وي همان عوني است که در کربلا شهيد شد و يا نواده امام حسن(عليه السلام) است؟ امروزه وي داراي بقعه و بارگاه باشکوهي در 11 کيلومتري شمال غربي کربلا و در آغاز بزرگراه کربلا  ـ  بغداد مي باشد. اين امام زاده بسيار مورد توجّه مردمان عراق و داراي نذر مجربي است; از اين رو همواره مزار او مملو از زائر و نذورات آنان است.

وي محمد ابن أبي الفتح أخرس، از نوادگان حضرت موسي بن جعفر(عليه السلام)است که بقعه اش در حومه کربلا، در محله اي به نام «الأبتر» قرار دارد.

و آن شهرکي است در جنوب غربي کربلا که در فاصله 9 کيلومتري از شهر واقع شده و نام آن برگرفته از نام حرّ بن يزيد رياحي است. او در روز عاشورا
 يکي از فرماندهان لشکر عبيدالله زياد بود ولي بعدها توبه کرد و به لشکر حق پيوست و تا پاي جان ايستاد و به شهادت رسيد و در اين موقعيّت دفن گرديد. امروزه آرامگاه او، که از ساخته هاي شاه اسماعيل صفوي است، داراي صحن و رواق و گنبد کاشي کار...

در ميان نخلستانهاي کرانه رودخانه فرات که اين شاخه رودخانه به نام «نهر علقمه» مشهور است، از شمال کربلا مي گذرد و آن جايگاهي است منسوب به حضرت حجّت(عليه السلام) که مردم در آن به نماز مي پردازند.

در جنوب صحن مطهّر امام  حسين(عليه السلام) و در فاصله 250 متري واقع است. (بنابه نقل مورّخان، محلّ برافراشته شدن خيمه ها و چادرهاي سيد الشهدا(عليه السلام) و ياران او بوده است). امروزه جايگاه خيمه ها را با ساختمانسازي به تصوير کشيده اند.

او يکي از شهداي روز عاشورا است که در سن 80 سالگي به ياري امام حسين(عليه السلام) شتافت و شهيد گرديد و در فاصله 10 متري از ضريح مطهر و در رواق جنوب غربي مدفون است و داراي ضريح کوچکي است.
6 ـ آرامگاه سيد ابراهيم مجاب; وي امام زاده والا مقام و عظيم الشأن و داراي نسل مبارکي است. او ابراهيم فرزند محمّد العابد فرزند امام موسي بن جعفر(عليه السلام) است که در اين بقعه مطهّر دفن شده ...

که به همراه حرم ابوالفضل العباس(عليه السلام) و فضاهاي پيرامون اين دو جايگاه، هسته مرکزي شهر را تشکيل مي دهند. حرم مطهر بيش از دو متر از سطح شهر پايين تر است; از اين رو تعداد زيادي پله زائران را از دروازه ها به درون صحن هدايت مي کند.
ساختمان کنوني حرم از ساخته هاي دوره صفوي و عثماني و قاجار است. حرم مطهر از گنبدي بزرگ و مطلاّ تشکيل شده که بر روي گنبد خانه اي وسيع و چندين...

گرفته و داراي قبّه و بارگاه شکوهمندي است که جسد پاک اين سردار رشيد و يار وفادار امام حسين(عليه السلام) را در بَرگرفته است. ساختمان داراي گنبدي طلايي است که بر روي گنبد خانه اي کوچکتر از حرم امام حسين(عليه السلام) قرار دارد. 
گِرداگرد قبر مطهّر را چهار رواق و صحن فراخ و  وسيعي به همراه ايوان زيبا در برگرفته است. ضريح زيباي آن حضرت به دستور مرحوم آية الله العظمي ح�...